OdkryciaOdkrycia

Spis odkryć GERP na terenie RP, ziemi lubaczowskiej i okolicSpis odkryć GERP na terenie RP, ziemi lubaczowskiej i okolic

  • Odkrycia najnowsze
  • 2008
  • 2007
  • 2006
  • 2004-2005

Studnia w Dziewięcierzu - najnowsze odkrycie

Kolejny raz sprawdza się zasada, że spontaniczność wypraw na Roztocze Południowe przynosi nowe, ciekawe odkrycia. Tym razem są to pozostałości studni w okolicach Dziewięcierza-Słotwiny.

 

Oczko wodne - pierwsze odkrycie GERP w 2009 roku

Patrząc na mapę Roztocza Południowego trudno już znaleźć "białą plamę" nie spenetrowanego terenu, a jeszcze trudniej dostrzec ją w granicach gminy Horyniec-Zdrój. Ale jak to mówią - "nigdy nie mów nigdy". Nie zauważenie samotnego krzyża, studni, ruin, zawalonej piwnicy pośród gęstych zarośli to jeszcze zrozumiałe, ale ominięcie tak dużego "oczka wodnego" pięknie wkomponowanego w zbocze góry. . .!? Jedyne, co można powiedzieć, tylko tyle, że nasza kochana Kraina dba o to, byśmy nie pomyśleli, iż już całkowicie odkryła przed nami swoje tajemnice. Najciekawsze jest to, że potrafiła ukryć jeziorko także przed kartografami;)

Samotna figura przy torach - kolejne odkrycie GERP

Została zlokalizowana figura, która nie jest zaznaczona na żadnych mapach ani opisana w żadnych przewodnikach. Figura stoi samotnie na łące miedzy torami kolejowymi Horyniec - Munina a Basznią Górną !! Podziękowania za pomoc w zlokalizowaniu dla Pana Leona Ważnego.

Stary krzyż - pierwsze odkrycie GERP w 2008 roku

Krzyż w bardzo złym stanie (rozbity, brak kilku części) odnaleziony przez GERP na polu w okolicach Werchraty!! Ukrywał się pod lipą i masą śmieci rolniczych (patyki, sznurki, pozostałości po strachach na wróble). To co udało nam się odnaleźć ułożyliśmy na kamiennej płycie.

Odkrycia 2007

Za odkrycie rozumiemy znalezienie obiektu, który: nie jest zaznaczony na żadnej mapie turystycznej, a przede wszystkim - nie jest opisany w żadnym przewodniku po Roztoczu lub ziemi lubaczowskiej. Tego typu obiekty znajdujemy już 4 rok. Oto lista odkryć w 2007 roku:

  • Bunkier z wmurownym krzyżem - z datą 1833. Dwa krzyże bruśnieńskie zostały użyte do zamurowania jednego z otworów w bunkrze. Prawdopodobnie jest to pozostałość akcji zamurowywania bunkrów w latach 50. 
  • Malowniczo położony krzyż bruśnieński - nie jest zaznaczony na żadnej mapie.
  • Pozostałości po wieży w Lasach Sieniawskich. Interesujące, gdyż wieża została ulokowana na niemal płaskim terenie, a nie na wzniesieniu jak to zwykle bywa. A przecież dość wysokich wydm w Lasach Sieniawskich nie brakuje.
  • Drewniany krzyż "wrośnięty" w drzewo. Bardzo oryginalny obiekt, aż dziw, że nie ma o nim żadnej wzmianki w jakimkolwiek przewodniku lub innej publikacji >zdjęcie<
  • Rdzenie z odwiertów geologicznych. Znalezisko znacznego kalibru. GERP jest w trakcie ustalania szczegółów związanych z badaniami geologicznymi, których rezultatem są znalezione rdzenie. Pojawiły się nawet bardzo zaskakujące hipotezy >zdjęcie<
  • Niedźwiedź horyniecki! Odkrycie GERP z zakresu historii Horyńca: hr. Poniński w parku przy pałacu posiadał małe, prywatne ZOO. Naoczny świadek pamięta, że w klatkach był m.in. jeleń oraz... niedźwiedź! Informacja ta została potwierdzona przez źródła pisane (w posiadaniu GERP).
  • Kolejna duża kaskada. Odkrycie GERP z wyprawy w lutym. Patrz: dział relacje z wypraw.
  • Najstarszy datowany krzyż na Roztoczu. 1832 r. Taka data znajduje się na krzyżu znalezionym przez GERP. To najstarszy krzyż na Roztoczu Południowym i ziemi lubaczowskiej, którego data powstania jest znana. Jest bardzo prawdopodobne, iż na RP znajdują się jeszcze starsze krzyże, jednak napisy na nich są całkowicie zatarte. Zaiste zadziwiające, iż nie ma o nim nawet wzmianki w żadnym przewodniku >zdjęcie<
  • Kolejny stary krzyż. Obiekt "nie-do-znalezienia" >zdjęcie<
  • Wzmianka o Horyńcu z 1926 roku.
  • XVIII-wieczny krzyż bruśnieński. Najstarszy krzyż na Roztoczu Południowym.

Odkrycia 2006

Wbrew obawom, że lista potencjalnych obiektów do odkrycia staje się coraz krótsza - rok 2006 przyniósł tych odkryć całkiem sporo. Ich ranga jest różna: od obiektów interesujących, lecz niezbyt trudnych do znalezienia (jak np. pozostałości dawnej linii kolejowej z Nowej Grobli na Ukrainę), poprzez stosunkowo często lokalizowane krzyże bruśnieńskie i drewniane, po odkrycia z jeszcze wyższej półki.

Oczywiście za odkrycie rozumiemy znalezienie obiektu, który:
- nie jest zaznaczony na żadnej mapie turystycznej Roztocza,
- nie jest opisany w żadnym przewodniku po Roztoczu.

Obiekty przez nas znalezione są interesujące z punktu widzenia kulturowego, przyrodniczego oraz czysto turystycznego. Np. krzyż bruśnieński to zabytek, posiadający wartość historyczną i kulturową - ale także ważny punkt orientacyjny w terenie! Raport z odkryć GERP w 2006 roku sporządziliśmy w formie zestawu fotografii.

Warto też wspomnieć o nieterenowych odkryciach GERP, związanych z pozyskiwaniem i analizą map, fotografii i innych dokumentów. Tych odkryć jest sporo, część jest jeszcze w trakcie opracowywania. Jako przykłady tego typu odkrywczej działalności GERP wymieńmy:
(1) odkrycie ukazanego na mapie przebiegu kolejki wąskotorowej na Roztoczu ukraińskim (Dubrowka, okolice Rawy i Potylicza). Była to rozgałęziona linia służąca do wywozu urobku z licznych w tym rejonie kamieniołomów. Linia istniała jeszcze w końcu lat 50. XX w.,
(2) odnalezienie i nabycie mapy, na której zaznaczona jest trasa kolejki wąskotorowej prowadząca ze stacji kolejowej z Bełżcu - na północ, w kierunku Trawnik,
(3) odnalezienie starych fotografii, na których widoczne są dawne wieże triangulacyjne na najwyższych wzniesieniach Roztocza Południowego: Wielkim Dziale i Krągłym Goraju.

Odkrycia 2004 i 2005

Grupa Eksploratorów RP w ciągu dwóch lat zdziałała na polu odkryć na Roztoczu Południowym więcej, niż zrobiono w tym zakresie przez wiele, wiele lat. Co osiągnęliśmy? Oto lista niektórych, wybranych znalezisk (cześć wymaga jeszcze sprawdzenia, dla części nie nadszedł jeszcze właściwy czas):

  • Największy wodospad Obalony został mit, pielęgnowany przez dziesięciolecia, iż najwyższym wodospadem na całym Roztoczu jest wodospad na Jeleniu koło Suśca, obecnie mierzący 150 cm. Najwyższy wodospad na całym Roztoczu znajduje się na Roztoczu Południowym, a jego wysokość wynosi 210 cm. I jest to wodospad na podłożu skalnym. Odkrycia tego dokonała Grupa Eksploratorów RP. Przy okazji warto wyjaśnić anegdotyczne doniesienia w jednym z przewodników, jakoby progi skalne na Sopocie koło Horyńca mierzyły 3 m, co stawiałoby je zdecydowanie na pierwszym miejscu. Najwyższy z opisanych w owym przewodniku progów sięga... do pasa. >zdjęcie< 
  • "Szumy" na Południowym Od zawsze "szumy" na Roztoczu kojarzono z Roztoczem Środkowym, głównie seriami niewielkich wodospadów w rejonie Rebizantów. Tę opinię trzeba zmienić: Grupa Eksploratorów RP odkryła "szumy" na Roztoczu Południowym. Wysokość tych "szumów" jest nie mniejsza niż na Tanwi, choć dokładniejsze pomiary mogą pokazać, iż są faktycznie większe. >zdjęcie<
  • Skały w wąwozach Odkryliśmy wąwozy, z nieznanymi, nigdzie nie opisanymi, nie zaznaczonymi na żadnej mapie, grupami potężnych bloków skalnych, co w zestawieniu z otoczeniem wywiera nieprawdopodobne wrażenie. >zdjęcie<
  • Zapomniane krzyże Zlokalizowaliśmy kilkadziesiąt kamiennych krzyży bruśnieńskich, obecnie zupełnie zapomnianych i nie zaznaczanych na współczesnych mapach (część z nich nie jest zaznaczona na żadnej znanej nam mapie, a zbiór takich map jest całkiem obszerny).
  • Widok na Karpaty  Odkryliśmy, że z niektórych wzgórz Roztocza Południowego, przy sprzyjającej pogodzie widoczne są szczyty Karpat - które udało się sfotografować, a następnie niektóre z nich zidentyfikować. 
  • Najgłębszy wąwóz  Odkryliśmy wąwóz o głębokości 35 m i zadziwiającym ukształtowaniu, dzięki czemu odnosi się wrażenie, jakby się przebywało w górach.
  • Krzyż i kapliczka  Na ziemi lubaczowskiej odkryliśmy stary krzyż maltański w głębi lasu, z dziwnymi napisami - oraz zagubioną w lasach kapliczkę. Krzyż i kapliczka - nie są zaznaczone na żadnej mapie. Nie ma o nich nawet wzmianki w literaturze. >zdjęcie<
  • Mały wodospad  Na ziemi lubaczowskiej, w niezwykle malowniczej okolicy, znaleźliśmy niewielki wodospad, będący jakby pomniejszeniem znanego wodospadu na potoku Dublen koło Świdnicy. Nie jest zaznaczony na żadnej mapie.
  • Jaskinia Prałasanta  Odkryta kilka lat temu przez przyszłych członków Grupy Eksploratorów RP. Na mapach zaznaczana dopiero od ubiegłego roku. Jaskinię razem odkryli, podczas wspólnej wyprawy: Prałasant i Młody. Nazwę dla jaskini wymyślił Kris. >zdjęcie<
  • Dziwne symbole Odkryliśmy krzyż kamienny, z symbolami: drabiny, młota i obcęgów. Żadnej wzmianki w literaturze roztoczańskiej na ten temat. >zdjęcie< 
  • Stare studnie Odkryliśmy 4 stare studnie na Roztoczu Południowym. Żadna nie jest zaznaczona na jakiejkolwiek mapie. Oczywiście nie chodzi o znane obiekty na Horaju lub w Mrzygłodach.
  • Kolejki wąskotorowe Odkrycie przebiegu dwóch kolejek wąskotorowych: w Lasach Sieniawskich i w Rudzie Różanieckiej oraz odkrycie istnienia i przebiegu kolejki wąskotorowej w rejonie Suśca i Borowca. O tych kolejkach nie ma żadnej wzmianki w przewodnikach, ani śladu na współczesnych mapach turystycznych.
  • Stare krzyże bruśnieńskie - kolejne, liczne odkrycia GERP. Poza tym - dzięki współpracy z sympatykiem GERP - na zupełnym pustkowiu znaleźliśmy bardzo interesujący krzyż bruśnieński z napisami w języku niemieckim.
  • Kopce graniczne - sympatyk GERP wskazał nam miejsce, w którym schodziły się ongiś granice powiatów: lubaczowskiego, raworuskiego i jarosławskiego. Miejsce zupełnie nieznane. 
  • Kolejna grupa Diabelskich Kamieni - na Roztoczu Południowym znaleźliśmy kolejną grupę głazów, prawdopodobnie najbardziej liczną. Nigdzie nie opisaną i nie zaznaczoną na żadnych mapach. >zdjęcie< 
  • Stare krzyże bruśnieńskie, c.d. - wciąż odkrywamy stare krzyże bruśnieńskie na Roztoczu Południowym. Łącznie z najnowszymi znaleziskami, w 2005 odkryliśmy już 7 takich krzyży - nie uwzględnionych na mapach turystycznych, ani nie opisanych w przewodnikach po Roztoczu.
  • Tajemnicza wieża pośród drzew i zarośli na wzgórzu. Zlokalizowaliśmy pozostałości po wieży, która nie jest zaznaczona na żadnych mapach ani nie jest opisana w żadnym przewodniku. Stała ona na solidnych fundamentach, a pobliskie ruiny świadczą o tym, iż znajdował się tam także jakiś budynek. 
  • Stare studnie, c.d. Została odkryta następna studnia kamienna, która jest największą ze studni przez nas zlokalizowanych. Nie została zaznaczona na żadnej mapie ani nie jest opisana w żadnym przewodniku. 
  • Zapomniane krzyże, c.d. Zlokalizowaliśmy 2 kamienne krzyże, całkowicie zapomniane i zaniedbane (niestety - w dość marnym stanie). Jak widać Roztocze Południowe zawsze coś przed nami ukrywa i motywuje do dalszego działania !! 
  • Bobry Od paru lat bobry wpisały się na dobre w krajobraz Roztocza Południowego, a co za tym idzie GERP często odwiedza stanowiska bobrowych żeremi i oczywiście poszukuje wciąż nowych arcydzieł kunsztu budowlanego tych zwierząt. Ostatnio odkryta tama jest dość niesamowita, usytuowana w fundamentach mostu kolejowego tworząc dosyć duże rozlewisko, którego jednym z brzegów jest nasyp kolejowy. 
  • Stare studnie Akcja odkrywania starych, zapomnianych studni wciąż trwa: ostatnio odkryty obiekt nie jest tak wielkich rozmiarów jak poprzednio, ale za to położony jest w niezwykle malowniczym krajobrazie, na dnie wąwozu - i jak to już jest wpisane w odkrycia GERP - nie jest zaznaczony na żadnych mapach ani opisany w żadnych przewodnikach. 
  • Nieznany stary cmentarz Na pograniczu Roztocza Południowego został odkryty cmentarz nie zaznaczony na żadnych mapach. Według miejscowej ludności byli grzebani tam cholerycy o czym może tez świadczyć mała ilość grobów. Obecnie pozostały dwa krzyże stojące i około pięciu rozbitych.