W obiektywieW obiektywie

Galerie roztoczańskie autorstwa GERPGalerie roztoczańskie autorstwa GERP

Goraje

Goraje to najwyższe wzniesienia polskiej części Roztocza. Poniższy zbiór zdjęć pochodzi z naszych celowych i przypadkowych spotkań z Gorajami (szczególnie upodobali je sobie Młody i Prałasant, którzy pierwsze ujęcia kamerą zrobili jeszcze w poprzednim tysiącleciu). Fotografowanie wzgórz z różnej perspektywy przerodziło się w mały projekt. I nie chodziło o charakter artystyczny, a raczej dokumentacyjny. Goraje można podziwiać z kilkunastu różnych miejsc Roztocza - i nie tylko! Za kryterium przyjeliśmy widok z każdego miejsca, z którego możemy zobaczyć chociaż ich fragment. Galeria jest jeszcze niepełna i z czasem będzie uzupełniona. O Gorajach przeczytasz w dziale publikacji.

Kwietna galeria makro - Laguna
Galeria zdjęć makro z Roztocza
Osadnictwo niemieckie na RP - Paweł

Ślady po niemieckich osadnikach (w większości przybyłych w ramach tzw. kolonizacji józefińskiej) spotykamy w kilku miejscach na Roztoczu Południowym i ziemi lubaczowskiej. Najbardziej znany jest stary cmentarz w Podlesiu koło Baszni. Nagrobki z niemieckimi napisami znajdują się też na cmentarzu w Nowym Bruśnie. Członkowie GERP odnaleźli stary nagrobek niemiecki (Heinrich Bolte) w głębi lasów Roztocza. Na RP znajdujemy także ślady po pierwszej wojnie - np. tzw. "krzyż lotnika" koło Nowin Horynieckich. Więcej na ten temat w numerze 1 Gazety Horynieckiej (patrz: Publikacje GERP). Tam też podane jest tłumaczenie napisu na krzyżu. O dawnych osadach niemieckich świadczą nazwy miejscowości i przysiółków, np. Deutschbach (Polanka Horyniecka), Einsingen (przysiółek Dziewięcierza), Falsendorf (Dąbków), Fehlbach (Potok Jaworowski), Burgau (Karolówka), Reichau (Podlesie), Lindenau (Lipowiec). Na terenie RP i ziemi lubaczowskiej są też cmentarze wojskowe z I wojny, na których pochowani są Niemcy. Odnaleźć je możemy w następujących miejscowościach: Nowy Lubliniec, Nowiny Horynieckie, Werchrata, Nowe Brusno, Monastyr, Oleszyce, Lipsko (mogiła zbiorowa).

Krzyże maltańskie - Paweł

Krzyże zbliżone formą do krzyża maltańskiego reprezentują najstarszy typ krzyży bruśnieńskich (krzyż maltański jest to krzyż 8 błogosławieństw; forma oparta na krzyżu greckim, jednak z tą różnicą, iż ramiona rozszerzają się na końcach; 4 ramiona krzyża maltańskiego symbolizują cnoty: wierności, honoru, wstrzemięźliwości i przezorności - zaś 8 krańców - 8 błogosławieństw, cnót rycerskich; biały krzyż maltański jest symbolem zakonu joannitów). Najstarsze bruśnieńskie krzyże maltańskie pochodzą z I połowy XIX w. Na wielu krzyżach napisy są całkowicie zatarte - prawdopodobnie są to obiekty jeszcze starsze - niewykluczone, że powstały na przełomie XVIII i XIX w. Najwcześniejsze krzyże maltańskie są najbardziej podobne do pierwowzoru: niskie, przysadziste. Datowane są począwszy od lat 40. XIX w. Dziś krzyże maltańskie spotykamy zarówno na starych cmentarzach, jak też przy drogach, a nawet w ostępach leśnych. Ze względu na swój wiek, dzieje i znaczenie dla regionalnej kultury - godne są szczególnego szacunku. W galerii - wybór 10 obiektów pochodzących z różnych części Roztocza Południowego i ziemi lubaczowskiej. Niektóre z nich to odkrycia GERP.

Kopce graniczne - Paweł

Na Roztoczu Południowym i sąsiadujących z nim obszarach ziemi lubaczowskiej można odnaleźć interesujące obiekty: sporej wielkości kopce ziemne, najczęściej w grupach po 3, rzadziej po 2. W przypadku jednej z takich grup nie ma wątpliwości, iż są to kopce graniczne - zaznaczono w ten sposób miejsce, w którym schodziły się dawniej granice 3 powiatów. Potwierdzają to mapy i dokumenty. Co do pozostałych kopców można wnosić z dużym prawdopodobieństwem (1) przez analogię, (2) na podstawie lustracji terenu - że są to również kopce graniczne. Kopce sypano w lasach, gdzie przeprowadzenie (i "przestrzeganie") granicy posiadłości było znacznie trudniejsze niż w terenie niezalesionym. Członkowie GERP zidentyfikowali 7 grup kopców. Niewątpliwie największym sukcesem było znalezienie granicznych kopców 3 powiatów - tak ze względu na położenie (typ "nie do znalezienia"), rangę (granice powiatów, a nie tylko posiadłości) oraz wiarygodność informacji. Poniższe fotografie tylko częściowo stanowią udaną dokumentację znalezisk: w większości przypadków bardzo trudno jest zrobić zdjęcie ukazujące całą grupę kopców - i to w taki sposób, aby wyraźnie odcinały się od otaczającego terenu.

Zachody słońca - Młody
Bobry - piękna tama - Laguna
Zapomniany cmentarz - Laguna
Cztery pory roku na Roztoczu - Paweł
Woda, przyroda i rower - Laguna
Roztoczańskie krzyże - Laguna
Foto Extra!